επιμέλεια Θ. Βεζιάνη
Ο Νικόλαος Σύρμος έζησε τα γεγονότα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν γεννηθείς του 1902.
Το Σεπτέμβριο του 1916, ήρθαν και στη Δερβιτσάνη τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής, που παρέμειναν, σχεδόν, μέχρι την λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Νικόλαος, μ’ όλο που ήταν σε μικρή ηλικία, εμπνευσμένος πατριωτικά και από τον πατέρα του, που είχε έρθει από την Αμερική, έβλεπε τα στρατεύματα αυτά με μίσος και μέσα σ’ αυτά τα γεγονότα έλεγε: «για την πατρίδα μας, τι κάνουμε…;».
