Βορειοηπειρωτικό και Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
Προτού καλά καλά εφαρμοστεί το Πρωτόκολλο, ξέσπασε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, ο οποίος κλόνισε τις ούτως ή άλλως εύθραυστες ισορροπίες στη Βόρειο Ήπειρο. Με την άδεια των Ευρωπαίων, ο ελληνικός στρατός εισέρχεται για δεύτερη φορά στην περιοχή και γίνεται δεκτός σαν απελευθερωτής από τον πληθυσμό. Η Βόρειος Ήπειρος θεωρείται πια ελληνικό έδαφος και στις εθνικές εκλογές του 1915 εκλέγει 16 βουλευτές στην ελληνική Βουλή. Τη στιγμή αυτή, όμως, ξαναήρθε στο προσκήνιο η Ιταλία, που δεν έλεγε να ξεχάσει τη φιλόδοξη βαλκανική πολιτική της. Εκμεταλλευόμενη τις συγκυρίες του πολέμου και τη δυσαρέσκεια της Αντάντ για τους δισταγμούς της Ελλάδας να εισέλθει στον πόλεμο, η γειτονική χώρα εγκατέστησε το 1916 στρατό στη Βόρειο Ήπειρο με την άδεια των Συμμάχων, ενώ η Ελλάδα υποχρεωνόταν να αποσυρθεί ξανά από την περιοχή.
