«Η έκτασις της Ελλάδος θα πρέπει να καθορισθεί πρός Βορράν δια γραμμής αρχομένης από τας εκβολάς του πατμού Βοϊούσα (Αώος)»
Ιωάννης Καποδίστριας 30-10-1828
Με τον όρο «Βόρειος Ήπειρος» είναι γνωστή σήμερα η περιοχή, που παρά την αναμφισβήτητη ελληνικότητα της και τους μακροχρόνιους ηρωικούς αγώνες της, παραμένει έξω από τα όρια του σημερινού ελληνικού κράτους.
- ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ
- Η 17η Φεβρουαρίου 1914 ημέρα έναρξης του αυτονομιστικού αγώνα στην Βόρειο Ήπειρο αποτελεί κορυφαία έκφραση της ματωμένης ιστορικής πορείας του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού και ορόσημο του αγώνα του για διατήρηση της εθνικής του ταυτότητας.
- Τρεις μήνες νικηφόρου αγώνα οδήγησαν στην υπογραφή του πρωτοκόλλου της Κερκύρας (17 Μαΐου 1914) με το οποίο παρείχετο πλήρης διοικητική αυτονομία στη Βόρειο Ήπειρο (ελευθερία θρησκείας, παιδείας, επικοινωνίας). Η διεθνής συνθήκη υπογράφεται από τις Μεγάλες Δυνάμεις, αλλά και από την Αλβανία.
- Σήμερα 91 χρόνια μετά και ενώ σε όλο τον κόσμο πνέει αέρας ελευθερίας και τα αυτονομιστικά κινήματα βρίσκουν την παγκόσμια αποδοχή, η αλβανική πολιτική ηγεσία, αναβιώνοντας παλιές δοκιμασμένες μεθόδους και «χοτζικές» πρακτικές:
- Αρνείται το άνοιγμα Ελληνικών σχολείων σε ολόκληρη τη Βόρειο Ήπειρο, και όπου αλλού κατοικούν Έλληνες.
- Δεν αναγνωρίζει ακόμα την ελληνικότητα της Χειμάρρας και των κατοίκων της.
- Λεηλατεί την πολιτιστική κληρονομιά των Βορειοηπειρωτών.
- Περιορίζει δικτατορικά τις πολιτικές και οικονομικές ελευθερίες τους.
- Η Βόρειος Ήπειρος λοιπόν βρίσκεται στην κρισιμότερη ίσως καμπή της μαρτυρικής ιστορικής της πορείας. Η αδιαφορία της ελληνικής βουλής είναι ολοφάνερη.
- Ας αναλάβουμε επιτέλους όλοι τις ευθύνες μας και ας αγωνιστούμε ενωμένοι, πολιτικά κόμματα, σωματεία, αλλά και οι ίδιοι οι Βορειοηπειρώτες, για την προάσπιση των ιστορικών δικαίων του Ελληνισμού.
Στις 17 Δεκεμβρίου του 1914 υπογράφεται μια συνθήκη, γνωστή ως Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας των Έξι Ευρωπαϊκών Δυνάμεων, η οποία βάσει προκρούστειας λογικής επιβάλλει το διαχωρισμό της μίας και ενιαίας Ηπείρου σε δύο ζώνες.
Η Νοτιος περιοχή αφήνεται στην Ελλάδα, ενώ η Βορειος εντάσσεται στο αρτισύστατο Αλβανικό κράτος.
Εκείνη την ημέρα γεννήθηκε το όνομα Βόρειος Ήπειρος και από εκείνη την ημέρα άρχισε το ογδοηκονταετές, ως σήμερα, δράμα της.
Το δράμα μιας περιοχής Ελληνικής, με Ιστορία που ξεκινά απ’ τα βάθη των αιώνων και αποτελεί αδιάψευστη απόδειξη για την πραγματικότητα της ταυτότητάς της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρουσία των Ελλήνων εκεί μαρτυρείται από πολύ παλιά, πριν από την εμφάνιση οποιασδήποτε άλλης